Agile Scrum werken: Perfecte balans tussen focus en flexibiliteit
Agile Scrum werken, wat betekent dat nou echt? Er is niet maar één manier om goed Scrum te werken, maar juist eindeloos veel. In dit artikel lees je wat Agile Scrum werken betekent, waarom focus én flexibiliteit cruciaal zijn in softwareteams, en welke praktische aanpak je kunt gebruiken om deze balans te vinden.

Wat betekent Agile Scrum werken?
Wat betekent Agile Scrum werken nou echt? Dat is een moeilijke vraag. De meeste bedrijven die zeggen Agile Scrum te werken, houden zich namelijk vaak niet perfect aan de Scrum regels. Sommigen hernoemen hun bestaande meetings naar ‘Scrum meetings’, maar houden zich niet aan het doel van zo’n meeting of de timebox die erbij hoort. Andere teams gebruiken de Scrum regels juist als excuus om alle documentatie overboord te gooien: “want dat hoeft toch niet als je Agile werkt?” Weer andere bedrijven volgen de regels juist zo strikt dat er geen ruimte meer is voor flexibiliteit of input van de mensen die ermee moeten werken. En zo zijn er talloze variaties die in meer en mindere mate ‘werken’. In dit stuk zal ik relativeren waarom ik denk dat er niet maar één manier om goed Scrum – en al helemaal om goed Agile – te werken is, maar juist eindeloos veel.
Door: Kirsten de Mare, Scrum Master bij Heeyoo
Verschillende interpretaties van Agile Scrum werken
Hoe kan het dat er zoveel verschillende interpretaties leven van hoe je Scrum werkt? Daar zijn veel redenen voor, waarvan een onvolledig beeld van Agile Scrum er één is. De Scrum Guide zegt zelf: “The Scrum framework is purposefully incomplete, only defining the parts required to implement Scrum theory. Scrum is built upon by the collective intelligence of the people using it.” Met andere woorden: het Scrum Framework niet is bedoeld om klakkeloos over te nemen. Het geeft een bare-bones structuur en zou het werkproces moeten versimpelen, maar de details moet je zelf invullen.
De Scrum Guide zegt echter ook: “Changing the core design or ideas of Scrum, leaving out elements, or not following the rules of Scrum, covers up problems and limits the benefits of Scrum, potentially even rendering it useless.” Hoewel ik het hier niet 100% mee eens ben, kan ik zeker zien dat alle Scrum elementen aan een basisbehoefte in het werkproces kunnen voldoen. In elk geval voor mij. Met de nadruk op kunnen.
De essentie van Agile werken
In mijn beleving is Agile, zoals de naam al zegt, het aannemen van een flexibele en adaptieve werkhouding en Scrum één van de tools om die werkhouding te bereiken door middel van focus en prioriteiten te creëren in de vorm van rollen en events. Ik heb gemerkt dat, in goedwerkende Scrum en/of Agile organisaties, de guidelines precies zo worden gebruikt: richtlijnen om de focus te behouden of terug te krijgen.
Neem bijvoorbeeld een project met een chaotische backlog waar de ontwikkelaars niet goed weten waar te beginnen. Omdat de Product Owner verantwoordelijk is voor het stellen van prioriteiten in de backlog, weet het Scrumteam precies wie de knopen doorhakt. Dat betekent niet dat het team hier verder geen input kan leveren of dat er geen afspraken kunnen worden gemaakt over de inhoud van de tickets. Het is tenslotte een zelfsturend team dat in elk opzicht samenwerkt. Maar uiteindelijk beslist de Product Owner welk ticket prioriteit heeft.
Hoe brengt Scrum focus in je team?
Focus door Scrum betekent dat het team zich concentreert op vooraf afgesproken doelen binnen een tijdsbox (de sprint), zodat afleiding en scope-vervuiling worden beperkt. De Scrum Events zorgen ervoor dat elk onderdeel van het werkproces een duidelijke focus heeft en dat teamleden niet afdwalen. Tijdens de Sprint Planning is het bijvoorbeeld de bedoeling om het werk voor de komende Sprint in te plannen, niet om het werkproces van de vorige sprint in detail te bespreken. Natuurlijk is het prima om te verwijzen naar behoeften voor de volgende Sprint die uit de vorige Retrospective zijn gekomen, maar de focus van de meeting moet het plannen van de volgende Sprint blijven.
Verschillende wegen naar succesvol Agile Scrum werken
Als we Agile Scrum werken bekijken als een raamwerk om de focus te behouden tijdens het werkproces, kunnen we ‘hoe het hoort’ loslaten en meer focussen op ‘wat echt werkt’. Er zijn altijd meerdere wegen naar Agile en/of Scrum.
Zo werkten we bij een van mijn vorige opdrachten tijdens een goed gestructureerde onderhoudsklus bijna compleet Scrum met het team. Alle Events stonden, de Scrum Masters deden hun werk goed en de Sprint tickets werden bijna altijd compleet voltooid, ookal was er nooit een Sprint Goal. Die werd niet gemist en was dus ook niet nodig. Tijdens een ander goedwerkend bouwproject was er de intentie om Scrum te werken, maar kwam er Scrum-technisch niet veel meer van de grond dan Daily Scrums en af en toe een Retrospective. Planningen vonden wel plaats, maar niet met het hele team en Reviews kwamen sporadisch voor.
De eerste indruk van dit project zou kunnen zijn dat het team gefaald heeft in Scrum werken. Maar dit was niet het geval. Sterker nog, meer dan bij het vorige voorbeeld communiceerde iedereen hier constant met elkaar. De ontwikkelaars, testers, Product Owner, Business Analist en zelfs de gebruikers. De lijntjes waren zo kort dat je rechts van je direct aan een gebruiker kon vragen of dit was wat ze bedoelden de Use Case. Als tickets herschreven of anders gebouwd moesten worden, was dat in een ogenblik geregeld. Kortom, flexibeler, en dus meer Agile dan dit, kom je niet snel tegen, ook al was het niet helemaal Scrum. Want in het Agile Manifesto staat: “Individuals and interactions over processes and tools, working software over comprehensive documentation, customer collaboration over contract negotiation, responding to change over following a plan.” En hoewel er natuurlijk nog steeds (flexibele) deadlines waren, was dit precies wat er gebeurde.
Lees ook: Zo werk je succesvol met deadlines in Agile-omgevingen
De kracht van het Scrum Framework
Op een ander project had ik de kans om als Scrum Master vanaf bijna het begin betrokken te zijn bij het opzetten van hun Scrum proces. Doordat dit geleidelijk ging, was het goed zichtbaar hoe waardevol het Scrum Framework kan zijn. Tijdens de Retrospectives kwamen er steeds weer interessante verbeterpunten vanuit het team naar voren, waarop ik als Scrum Master weer goed op kon inspelen. Toen de meetings, die in het begin vaak eindeloos uitliepen, eindelijk werden teruggebracht tot de eigenlijke timebox, slaagde iedereen tijdens zo’n Retrospective een collectieve zucht van verlichting. Want hoewel het erg gezellig was, was het ook fijn om tijd te hebben om daadwerkelijke vragen beantwoord te krijgen. En gezellige ‘koffieapparaat-gesprekken’ konden natuurlijk ook gewoon na de meeting. Zo kreeg iedereen de focus terug die ze nodig hadden!
Agile Scrum werken succesvol toepassen
Kortom, ik ben ervan overtuigd dat er niet alleen duizend manieren zijn om Agile/Scrum ‘fout’ te doen, maar ook evenveel manieren om het ‘goed’ aan te pakken. Zolang je in het achterhoofd houdt dat het raamwerk focus en versimpeling moeten brengen, en je niet klakkeloos het framework toepast. Het zegt namelijk niks over de inhoud van het werk, hoe mensen communiceren of hoe je moet samenwerken. Het geeft alleen focus op datgene wat ertoe doet om het gezamenlijke doel te bereiken. De rest moet je samen invullen.